Historia dla dorosłych

00:12 A w Leroy super akcja na łazienkę trwa, bo teraz 200 zł na kupon w klubie dostajesz, gdy tysiąc na ceramikę, meble, kabiny, armaturę i akcesoria wydajesz. Z nami wszystko da się zrobić. Zapraszamy na dni mojego domu. Leroy Merlin. Regulamin w sklepach i na leroymerlin.pl 00:30 Dzień dobry, dzień dobry, to Radiowcy bez Cenzury. W tym odcinku Historii dla Dorosłych opowiemy, uwaga, o najgłupszej bitwie w historii bitew, w historii ludzkości. 00:38 Kiedyś o niej wspomnieliśmy, ale tak bardzo pobieżnie, a dzisiaj wejdziemy w szczegóły. 00:43 To trzeba szerzej. To jest bitwa pod Karan Sebes, do której doszło w nocy z 17 na 18 września 1788 roku. 00:52 Skowron, Tomkowicz, Olbratowscy prezentują Historię dla Dorosłych. 01:00 Jeśli ktoś uważa, że wojna jest zbyt poważną sprawą, żeby powierzać ją wojskowym, to bitwa pod Karan Sebes jest mocnym argumentem. 01:09 Była to prawdopodobnie jedyna bitwa w historii, podczas której jedna armia pokonała samą siebie, zanim przeciwnik zdążył przybyć. 01:18 I teraz uwaga, jest rok 1788 i Józef II Habsburg prowadzi wojnę z Imperium Osmańskim. Dzisiaj popularna Turcja. Dla przyjaciół zresztą właśnie Turcy i tak dalej. Ma wielką armię, ma działa, ma kawalerię, ma piechotę, ma generałów, ma sztab, ma zapasy. Ma wszystko, czego trzeba, żeby odnieść dobre, profesjonalne zwycięstwo. 01:39 Znaczy brakuje jednego, brakuje jednego, brakuje Turków. No Turków nie ma. Ale jak się za chwilę okaże, jest to drobiazg organizacyjny, bez którego można się obejść. 01:48 No ale proszę cię, proszę. 01:50 Armia cesarska rozłożyła się właśnie pod Karansebes, dzisiejszym Karansebes w Rumunii. Po polsku Karansebes. Była to armia wielonarodowa. Służyli w niej, tu czytam Niemcy, Węgrzy, Czesi, Chorwaci, Serbowie, Rumunii, Włosi, przedstawiciele kilku innych narodów. 02:10 Czyli wojska austriackie przypominało... Zebranie wspólnoty na Erasmusie z tą różnicą, że tu wszyscy mieli broń. 02:17 Problem polegał na tym, że żołnierze nie zawsze rozumieli język swoich oficerów, a czasami nawet nie rozumieli do końca siebie nawzajem, skoro byli z absolutnie różnych krajów. 02:25 W normalnych warunkach byłoby to uciążliwe nieco. W ciemności podczas strzelaniny miało się okazać dość zasadniczo. 02:33 I teraz uwaga, bo cesarz Józef II osobiście uczestniczył w całej kampanii, gdyż bardzo chciał zwycięstwa. Każdy władca chce mieć na koncie jakąś taką swoją własną wygraną bitwę, prawda? 02:43 Tak, taka bitwa, żeby była poważna. Najlepiej taką, którą później przez sto lat malują. Cesarz na koniu, kon na dwóch nogach, cesarz wkazuje szablą horyzont, w tle giną inni. 02:54 Samo Sierra, no rozumiecie. No i ma taki super, taki nie wiem, wypasiony czarny płaszcz. Taki zajeżysty. Wąsy takie dotykające PKS-u, żeby były. I nie widać mu brzucha. 03:07 To wszystko jest fajne, tylko że problem polega na tym, że Józefowi II historia przygotowała jednak nieco inny obraz pod tytułem Cesarz szuka swojej armii w ciemności, podczas gdy armia ucieka przed własną armią. Fajne, aczkolwiek trochę mniej majestatyczne. 03:21 Przejdźmy do samej bitwy. 17 września wysłano przed główne siły kawalerię, żeby sprawdziła, czy w pobliżu są Turcy. 03:30 Takie rozpoznanie bojem i to nie chodzi o boja żelańskiego. 03:33 Kawalerzyści, chustarze mieli zabezpieczyć przyczółek po drugiej stronie rzeki, żeby na drugi dzień przeprawiły się siły główne. 03:40 I kawalerzyści przekroczyli rzekę Timis. Turków nie znaleźli. Przyczółek i owszem. I w tym momencie rozsądny dowódca powinien wysłać meldunek Nieprzyjaciela, a w tym przypadku Turków brak. 03:53 Niestety zwiadowcy znaleźli coś znacznie bardziej groźniejszego, bo alkohol oraz obozowisko wołoskich cyganów. 04:02 No i tam oni przy okazji się okazało, że handlują wódką. 04:05 I to hurtowo. Nie, że mają trzy flaszki, tylko tego było naprawdę kilka wozów. Iby człowiek. 04:09 I tutaj nagle wojskowa kampania gwałtownie zmieniła charakter. Przestała być wojną austriacko-turecką, zaczęła się wojna austriacko-austriacka. No jeszcze nikt o tym nie wiedział. 04:21 Jedynie Wódka być może, popularny sznaps, mógł się domyślać, co z tego wyniknie. 04:27 Tego nie wiemy, czy Wódka się domyślała, co będzie i co z tego wyniknie, gdyż nie dysponujemy niestety zapiskami i pamiętnikami Wódki z tego czasu. W każdym razie... W każdym razie, najwyraźniej Gorzała miała na tamten wieczór swój własny plan strategiczny. 04:45 Wyobrażacie to sobie, mamy to, tak? Zatem kawalerzyści znaleźli handlarze alkoholem. 04:49 Po drugiej stronie rzeki. 04:50 I zachowali się dokładnie tak, jak zachowałby się każdy, nie wiem, XVIII-wieczny kawalerzysta po całym dniu szukania Turków. 04:58 Kupili lub jak też mówią inne źródła, zarekwilowali cygańskim handlarzom alkohol i no i dalejże. 05:07 Prawdopodobnie uznali, że skoro Turków nie ma, to trzeba jakoś uczcić zwycięstwo. 05:12 Bo Turek czmychł, tak myśleli. I to jest niezwykle ekonomiczny sposób prowadzenia wojny. Przeciwnik się nie pojawił, a my już pijemy za sukces. Po prostu więcej takich wojen. 05:22 No już wołajcie malarza, żeby malował cesarza. 05:24 Tak. 05:26 To troszeczkę wszystko przypominało w tamtym momencie, przypominam, jest noc 17-18 września, taką rozgrzeweczkę przed weselem. W każdym razie rozpoczęła się poważna ułańska impreza. 05:36 Nie, no bo tutaj trzeba jeszcze pamiętać, że alkohol w wojsku w XVIII wieku nie był wydarzeniem nadzwyczajnym. Nie pito piwo, rum, wino, mocniejsze trunki. Były... te alkohole elementem wojskowej codzienności. 05:51 No na bolu bitwy tylu pijanych, że strach było na trzeźwo, tam w ogóle z okopu wychodzi. 05:55 No teraz tutaj najwyraźniej w przypadku tej miejscowości, tego miejsca i tej bitwy przekroczono poziom żołnierska racja i osiągnięto poziom Integracja działu sprzedaży po dobrym kwartale. 06:09 Ale to tylko dlatego, że kawaleria w tamtym czasie miała troszeczkę przewagę taką nad wojskami pieszymi, czyli miała konie. Bo wiadomo, że człowiek pijany porusza się chaotycznie, prawda? A człowiek pijany na koniu to jest formacja taktyczna, bo wystarczy, że jest jeden z przodu przeźwy, a reszta leci. 06:26 Właśnie i kiedy zwiadowcy spokojnie likwidowali zapasy napoju i została według późniejszych opowieści tylko jedna beczka, nadeszła piechota. 06:35 Przeprawiła się na drugą stronę. I piechurzy zobaczyli kolegów pijących i pomyśleli, o jest alkohol. 06:41 Tylko tam w swoich językach każdy, nie? 06:43 To była prawdopodobnie ostatnia myśl tego wieczoru, która była całkowicie racjonalna. 06:47 No ale w każdym razie piechota też się chciała napić, tak notują kroniki. Natomiast kawaleria odmówiła. Albo już nie mieli, bo wypili wszystko nie wiadomo. W każdym razie widzicie to. Sytuacja jest taka, że przed nimi znajduje się armia Imperium Osmańskiego. 07:01 Tu nie ma alkoholu. Tysiące uzbrojonych żołnierzy armaty szable śmierć. Tak, tak. Ale prawdziwy konflikt wybuchł o to, czy Stefan z 3. batalionu piechoty dostanie łyka gorzału. 07:13 Kawalerzyści mieli nawet według barwniejszych relacji zabarykadować swój obóz pustymi beczkami, chroniąc pozostały alkohol. 07:22 Czyli to właśnie wtedy powstała pierwsza w historii świata fortyfikacja przeciwalkoholowa. 07:29 Nie, że tam bronimy mostu, nie, że bronimy przeprawy, nie, że trwa rozpoznanie bojem, tylko bronimy gorzałę przed własną piechotą. Tak było? Tak. 07:37 Gdyby w tym momencie przyjechał turecki dowódcy i zapytał, co robi armia cesarska, odpowiedź brzmiałaby, no, przegrupowuje się wokół beczki. Tak by brzmiało. 07:46 No i uwaga, kłótnia narastała, piechota uważała, że alkohol powinien zostać sprawiedliwie podzielony. 07:51 Tak uważała piechota, natomiast kawaleria uważała, że sprawiedliwość podziału polega na tym, że kto pierwszy znalazł wódkę, do tego wódka należy. 07:58 Cała. Tak. 08:00 I oczywiście tutaj się zaczęły wyzwiska, prawdopodobnie w kilku językach. To dodatkowo komplikowało sprawę, bo człowiek mógł zostać obrażony, ale nie wiedział przez kogo i dlaczego. 08:10 Zauważcie, jest noc, część już jest pijana, część chce być pijana. No to... Tak, by wszyscy siedzieli nie przy beczce z alkoholem, ale na beczce proch. I wszyscy krzyczą w kilku językach. Tak, napięcie rosło. 08:23 I wtedy ktoś zrobił coś, czego podczas pijackiej awantury wśród tysięcy uzdrowionych ludzi robić zdecydowanie nie należy. Czyli? Ktoś wystrzelił. 08:32 Nie wiadomo dokładnie kto, nie wiadomo dokładnie z czego, ale nie to jest najważniejsze. Ważne jest to, że huk... 08:39 wstrząsnął okolicą, huknął strzał. 08:41 I w jednej sekundzie awantura o alkohol przestała być awanturą o alkohol, a stała się po prostu bitwą o alkohol. 08:48 I trudno się dziwić, bo to nas uczy czego? To nas uczy tego, że człowieku, alkohol twój wróg, twój wróg. 08:56 I to jest właśnie to, co powinniście wyciągnąć z tego odcinka. 08:59 To jest antyalkoholowy komponent podcastów radiowców bez cenzury. Tacy bądźcie. 09:04 Dobrze. Jesteśmy już po pierwszym strzale. Po pierwszym strzale zrobiło się nerwowo. 09:10 Ale nie, że ktoś strzelił kielicha, tylko ktoś strzelił. 09:15 I po tym pierwszym strzale zrobiło się nerwowo. Ktoś odpowiedział strzałem, ktoś wyciągnął szablę, ktoś zaczął uciekać. 09:24 Ktoś krzyczał i dzika twoja stara, tylko w innych językach krzycze. 09:27 Ktoś inny nie wiedział, dlaczego tamten ucieka, więc uznał, że skoro człowiek z szablą biegnie bardzo szybko, to widocznie wie coś, czego my nie wiemy. 09:34 I to jest jedna z najstarszych towarzyszących ludzkości od zarania zasad paniki. Ktoś pantofelek w prawoceanie, jak widział, że inne kapciuszki spierniczają, to też dołączał do tego dzikiego runu. 09:43 Bo nie musisz wiedzieć, dlaczego uciekasz. Wystarczy, że inni uciekają przekonywująco. 09:49 I wtedy jest noc 17 na 18 września 1788 roku. 09:53 Przypomnę, połowa pijanych, wszyscy w innych językach, tu ci strzelają, ci biegną szablami. 09:59 I wtedy ktoś krzyknął pamiętne Turcy, Turcy. Tak. 10:03 No, pomysł genialny. W sumie, jeżeli trwa bratobójcza bójka między kawalerią a piechotą o wódkę, najlepszym sposobem uspokojenia sytuacji jest poinformowanie obu stron, że właśnie naciąga wielka armia wroga. 10:17 Ale ktoś mógł wypełznąć z zabeczki w pijanym widzie, rzeczywiście zobaczyć sułtana i tak krzyknął. 10:23 No albo ktoś krzyknął w innym języku niż ten, co znał. Ty chyba Turek. 10:27 To też tak mogło być. 10:28 Coś krzyczął. Wiecie, z tym krzykiem to trochę tak, jakby podczas awantury rodziny i o pilota do telewizora ktoś się, no gaz się ulatnia na lamę. 10:37 Tak, nie krzyczcie. Tak, nie krzyczcie, nie. 10:40 Od razu zapominamy o pilocie. W sekundę. Tyle, że pod Karansebes każdy miał karabin. A w ciemności ludzie zaczęli dostrzegać Turków wszędzie, szczególnie ci pijani. 10:49 No tak, bo tak patrzysz, patrzysz, patrzysz, nie? Jakiś człowiek biegnie, myślisz Turek. Ani chybi Turek. Tam jedzie kawalerzysta, myślisz Turek. Rozpoznaj w biegu, czy to jest... 10:58 A tam ktoś strzela, no to przecież wiadomo, że Turek. 11:00 Jak ktoś strzela, to Turek. Turek. Tam stoi Stefan, z którym pół godziny temu jedliśmy kolację. Podejrzane, pewnie Turek przebrany za Stefana. 11:08 I wtedy zaczęła działać stara wojskowa zasada, którą można nazwać najpierw strzelaj, a dopiero potem sprawdź, czy to Stefan. 11:15 Tak, i spanikowana kawaleria ruszyła w stronę głównego obozu piechoty. I teraz wyobraźmy sobie żołnierzy śpiących po drugiej stronie rzeki. 11:24 Jest środek nocy. W ogóle absolutna ciemność, cisza, spokój, poszedł, zwiedza rzekę i nagle słychać strzały. Gwałtowną kanonadę. Potem słychać krzyki. Potem tęt koni. A następnie, uwaga, z mroku wypadają w waszą stronę setki kawalerzystów. No i co myśli człowiek? Że Stefan? 11:39 Nie. 11:40 Czy ktoś taki sobie myśli, o koledzy wracają z degustacji regionalnych produktów? Nie. Nie, nie, nie. Turcy. Piechota zaczęła strzelać oczywiście do nadciągających jeździ. 11:51 No bo jest noc, ktoś na ciebie, to nie myślisz, czy to Stefan, czy nie, tylko strzelasz, potem sprawdzisz. A przepraszam, Stefan po węgiersku to Sztefan. 11:58 Sztefan, no. Jeźdźcy zobaczyli, że ktoś do nich strzela. No to odpowiedzieli. I w tym momencie armia Hausburgów osiągnęła coś, nad czym sztaby wojskowe pracują latami. 12:09 Pełną, absolutną samowystarczalność. Nie potrzebowała już nawet przeciwnika. Mieli własną kawalerię, mieli własną piechotę, mieli własną artylerię i własne cele. 12:18 Znaczy można powiedzieć, że ta armia była militarnie ekologiczna. Tak. Że wszystko w obiegu zamkniętym. 12:24 Takie eco-friendly. 12:26 Tak, super. Reda Thunberg lubi to. 12:28 A sytuacja dodatkowo komplikowała wielojęzyczny charakter wojska, prawda? Jedni krzyczyli po niemiecku, drudzy po węgiersku, inni po rumuńsku, serbsku, chorwacku, oj. W ciemności, bo było ciemno, bo to jest nos. 12:40 To nie jest tak, że są latarnie uliczne, to tylko nie. Nikt nie wiedział, kto jest kim. Nikt nie wiedział, co jest czym, czego. To wtedy najłatwiej przyjąć, że wszyscy są Turkami. 12:49 Poza mną wszyscy są Turkami. Chociaż po kilku kieliszkach to nawet tego nie można było być pewnym. 12:55 Czy ja nie Turek? Kroniki bitwy notują, że oficerowie spróbowali w tym momencie, orientując się, że nie ma Turków, że coś się dzieje, zaprowadzić porządek. I wtedy padł podobno jeden z najsłynniejszych rozkazów w historii wojskowości. Halt. Halt. Czyli stać. Stać, tak. Znaczy nie bardzo dobry rozkaz. To rozkaz jest świetny. Świetny. 13:14 Rosty, jedno słowo. Co mogło pójść nie tak? 13:18 No właściwie wszystko. 13:22 Okej, jesteśmy więc przy okrzyku halt. Uficerowie krzyczeli właśnie halt, halt, tam stać, zatrzymać się. 13:30 Problem polegał na tym, że część spanikowanych żołnierzy, Serbów, Rumunów, Węgrów, Chorwatów, nie znała dobrze niemieckiego. 13:37 Tak, a że był huk wystrzału, że był ten, ten koni, że był wrzask ludzi, to halt, halt miało, według historyków, zostać przez niektórych usłyszane jako allah, allah. 13:48 Dla mnie to brzmi kompletnie inaczej, ale jestem przeźwy. Ale nie, nie, nie, ale jest halt, halt, halt, allah, allah, allah. Jak jeszcze raz pokażę? 14:00 Można się pomylić. 14:01 Jak Olbradowski teraz zrobił to rzeczywiście. 14:04 Czyli oficer chce uspokoić własną armię, krzyczy stać, a armia słyszy Turcy i przyspiesza. 14:09 Przyspiesza. To jest komunikacja wewnętrzna na poziomie, którego nie osiągnęła nawet żadna korporacja, chociaż próbują. 14:16 Mało tego, słuchajcie, im bardziej oficerowie i im więcej oficerów krzyczało halt, stój, tym bardziej żołnierze byli przekonani, że otoczeni są przez muzułmanów, że turek, turek, wszędzie turek. 14:25 Czyli sytuacja przypominała próbę gaszenia pożaru benzyną, z tym, że benzyna była umundurowana. 14:31 No i teraz pytanie, rozpoczęła się powszechna strzelanina, ale do kogo? 14:36 Do wszystkiego. W nocy każdy cień był Turkiem, a wiele cieni to było wiadomo oddział turecki. 14:43 Każdy krzak, każdy kamień mógł być Janczarem, każdy koń był podejrzany, zwłaszcza koń. Nie wiem, czy to jest nasz, polski, czy turecki, czy tam jak... 14:52 A że są cztery nogi, to może to jest dwóch Turków, tak? 14:54 I konie też wpadły w panikę. No, według jednej z relacji stadów wyrwało się z zagrody i ruszyło przez obód. Ktoś usłyszał tętęt i krzyknął, kawaleria turecka, idź, że ja pe, kawaleria turecka. 15:06 Bo to nie rozpoznasz po tętęcie, czy to jest nasza, czy turecka. Czy to jest z tureckim akcentem biegną. 15:11 Bo końtęta tak samo. 15:13 Końtęta, tak. Tęt koński tak samo jest po turecku. Opatrzcie, ty dum, ty dum. Niemiecki, ty dum, ty dum. Turecki nie odróżni. 15:20 Bo jeśli znajdziesz się w armii, która od godziny strzela sama do siebie, to jest zupełnie logiczne, że następny pojawiający się dźwięk Musi oznaczać turecką szarżę. 15:31 Na szczęście albo nieszczęście w tym momencie dowódcy zaczęli podejmować decyzję, a jak wiadomo w sytuacji totalnego chaosu najważniejsze jest, aby człowiek dysponujący armatami też zaczął coś robić. Nie może tak stać. 15:43 No właśnie i artyleria otworzyła ogień do własnych oddziałów. No wiadomo, bo to Turcy. Ale bo oni nie wiedzieli, że to są własne oddziały. I teraz wszystko już było kompletne. 15:51 Tak, bo tak, piechota strzelała do kawalerii, kawaleria do piechoty, artyleria do obu, a Turcy... Nadal nic, no nie wiem, może spali w tym momencie. 16:00 Gdyby Osmanowie się dowiedzieli, co się dzieje w obozie przeciwnika, prawdopodobnie uznaliby, że spokojnie nie należy przeszkadzać. Coś jak Putin teraz się nie chce mieszać do spraw Polski, nie? Niech się sami pozabijają. 16:11 Bo dobry dowódca wie, kiedy zaatakować. Wybitny dowódca wie, kiedy siedzieć cicho. 16:17 Mam nadzieję, że w sztabie nas słuchają i sobie notują ważne uwagi. 16:21 Tymczasem chaos ogarniał kolejne oddziały. Żołnierze uciekali, inni widząc uciekających uznawali, że sytuacja musi być beznadziejna, więc też zaczęli uciekać. 16:30 To z kolei przekonywało następnych, a ci uciekający, że ci, którzy uciekają na pewno wiedzą coś ważnego, że jest jakiś powód. Coś strasznego wiedzą. Więc wszyscy uciekali jeszcze szybciej. 16:39 Tak powstała pierwsza militarna piramida paniki. Piramida paniki. Tak, w środku tego wszystkiego... No się zaakcentuj porządnie. Piramida paniki. Może to jest tytuł odcinka? No może. W środku tego wszystkiego znajdował się cesarz Józef II. 16:56 Nie pierwszy, to był drugi i też nie trzeci, bo trzeci był później. 16:59 Człowiek, który rozpoczął kampanię, żeby pokonać Imperium Osmańskie i teraz miał... znacznie skromniejsze ambicje, czyli dowiedzieć się, gdzie jest w ogóle jego armia. 17:08 To odpuścił. On w ogóle miał ambicję znaleźć taką część armii, która akurat do niego nie będzie strzelała. To było zadanie wtedy. 17:17 Czyli co? Jest panika. Cesarz Józef II próbował opanować sytuację osobiście, co... Jest godne podziwu. To prawda. 17:25 Wyobraź sobie, że jest noc, a tam kilkadziesiąt tysięcy ludzi biega wokół w ciemnościach, strzelają do siebie, do wszystkiego, co się rusza. Przeciętny monarcha, taki typowy, powiedziałby, proszę mnie obudzić, kiedy skończą. 17:37 A Józef próbował zatrzymać pani. To jednak porządny facet był. To różnie się mówi, ale to... Ale bez powodzenia. Cesarz został w tym chaosie oddzielony od swojej świty i przez pewien czas nie było wiadomo nawet, gdzie on się znajduje, ten cesarz. 17:50 I słuchajcie, to jest niezwykłe, nie? Bo tak, zgubić żołnierza, to się zdarza. Zgubić całą kompanię, źle, ale zgubić cesarza. 17:58 Tak, dlatego, że tutaj w tym momencie następnego dnia cała księgowość wojskowa zaczyna mieć trudny dzień. Stan osobowy pytają, brakuje cesarza. To gdzie jest, nie? Nie wiemy. Ostatnio widziano go pomiędzy artylerią, a ludźmi uciekającymi przed artylerią. Tak. Jest niezręcznie. Jest niesmaki. 18:15 W późniejszych, barwniejszych wersjach historii Józef miał spaść z konia, znaleźć się w wodzie. Bo tam była woda. Albo chronić się przed własnym wojskiem. 18:24 Nawet jeśli część tych szczegółów dodano później, sam fakt, że cesarz znalazł się w poważnych tarapatach w skutek paniki własnej armii, to już samo w sobie jest wystarczająco piękne. 18:36 Tak. Tymczasem, tymczasem wojsko rozpoczęło odwrót, ale to nie dlatego, że przegrali z Turkami. Turków nadal nie było w ogóle w okolicy. Po prostu armia wycofywała się przed samą informacją o Turkach. 18:46 Tak. To bardzo nowoczesny rodzaj wojny, wojna hybrydowa się nazywa. Tylko informacja była całkowicie zmyślona przez własnych ludzi. 18:55 Porzucano sprzęt, porzucano wozy, porzucano zaopatrzenie. W niektórych popularnych wersjach opowieści dochodzi nawet do eksplozji własnej amunicji. 19:03 Turków nie było trzeba, a o świcie notują kroniki. Armia cesarska była całkowicie rozproszona. Żołnierze zabici, ranni albo zaginieni. 19:11 Dokładne liczby są przedmiotem sporu. Niektóre źródła mówią, że zginęło nawet 10 tysięcy żołnierzy. Podobno jest to przesadzone. 19:21 No ale liczba ofiar nie zmienia zasadniczego osiągnięcia w bitwologii stosowanej, prawda? Bo tak, Austriacy przeprowadzili nocną bitwę. Użyli piechoty, użyli kawalerii, użyli artylerii. 19:32 Cesarz osobiście w bitwie uczestniczył. Byli zabici, byli ranni, nastąpił odwrót, stracono sprzęt. No bitwa pełną gębą. Tylko przeciwnik nie wziął udziału. Tak, ale to jest wada. 19:43 To jest trochę tak, jakby reprezentacja Polski przegrała mecz 0-4 podczas rozgrzewki, zanim druga drużyna wyszła z szaty. 19:50 Plus jeszcze zgubili Lewandowskiego. Tak. 19:53 Ale najgorsze dopiero miało nadejść, bo po całej bitwie, podczas której Austriacy bohatersko uciekli przed Austriakami, przybyli prawdziwi Turcy. 20:03 I teraz wyobraźcie sobie turecką armię, która zbliża się do Karan Sebes, dowódca Jusuf Pasha jedzie na czele. Normalnie widzicie to, nie? Wezyr, bo to tak. A przed nim dwaj harmoniści jeszcze. 20:16 I może ten... Kobziarz. Dobra, Wezyr, tak. 20:21 Tytuł przygotowany jest na ciężką bitwę. 20:24 Tak, zjadł śniadanie, ma tam szable. 20:25 Przeciwnik liczny, armia cesarska, Józef II, artyleria, kawaleria, umocnienia. Porządna naparzanka. 20:34 I Józef Pasza wydaje ostatnie rozkazy, poprawia turban, podciąga szarawary, bierze głęboki oddech, wjeżdża, a... Tu cisza. 20:43 Gdzie Austriacy, pyta Józef, tylko po turecku, nie? Uciekli, mówią mu tam jacyś tacy ludzie, bo co się ich pytał. A kto ich pokonał, pyta dalej ten Józef, poprawiając szarawary. Austriacy ich pokonali. I w tym momencie, przynajmniej dla Józefa, wojna osiągnęła poziom naprawdę metafizyczny. Tak. 21:01 No bo tak, Osmanowie wkrótce zajęli Karansebes, korzystając z odwrotu i dezorganizacji Armii Cesarskiej. Prawdopodobnie było to jedno z najmniej pracochłonnych zwycięstw w historii. 21:12 Bo nie trzeba było pokonywać przeciwnika, tylko wystarczyło przyjechać troszkę później. 21:17 Trochę jak przyjęcie stolika w restauracji po rodzinnej awanturze, nie? Jedzenia pełno, krzysła trochę poprzewracane, nikogo nie ma, można siąść. 21:25 Czyli Josów Pasza, bo by było Pasza, bo to był syn starego Paszy, ale tak naprawdę to nie. 21:30 A bo jego ojciec handlował właśnie jedzeniem dla koni. 21:34 Skorzystał po prostu z łatwego, nazwijmy to roboczo zwycięstwa, by w oczach sułtana potem, że tak powiem, wyjść na pogromcę armii austriackiej. 21:44 Ale to tak jak każdy siedzący przed telewizorem kibic na koniec meczu mówi, wygraliśmy, wygraliśmy. 21:50 Jak ten woźnica, co krzyczał, węgiel przywiozłem, nie? A koń się odwraca i mówi, tak, chuj, że tyś przywiózł, chłopie. 21:56 Przykład z koniem jest dobry, bo jak już wspomnieliście, bo ten Turek był pasza. Rozumiecie, że koń, pasza. 22:01 To są żarty. Takie żarty tylko u radiowców bez cenzury. 22:04 W każdym razie żołnierze osmańscy obłowili się zabierając ekwipunek, zabierając broń porzuconą oczywiście przez uciekających nieprzyjaciół, z którymi nie wymienili ani jednego strzału. Przychodzą, biorą dodatkowo dowód. 22:20 za ten wezyr Pasha Jusuf, nakazał obcięcie głów poległym, rannym też. Gdyż za każdą z tych głów mógł on otrzymać nawet 10 dukatów nagrody. 22:32 Ale on ten wezyr czy ten Jan Czarco przyniósł głowę? 22:34 Nie, on, wezyr. 22:36 Jaki swaniaczek. On zarobił na austriackim pogłowiu. 22:41 Czyli Austriacy stracili głowę, a ten na głowach, że tak powiem? Po 10 dukatów od lat. Łewski gościu. 22:47 Niektórzy twierdzą, że historia bitwy pod Karansebes została przez lata podkoloryzowana. 22:52 Może troszeczkę tak, ale faktem jest, że austriackie oddziały pomyliły własnych ludzi z przeciwnikiem, strzelały do siebie, powstał ogromny chaos, a Józef II miał problem z opanowaniem wojska. Czyli wszystko było, co trzeba, żeby wykonać dobry chaos. 23:03 Ale tak czy inaczej, morał tej historii pozostaje jednak, bo... Jaki? Przed bitwą trzeba zrobić trzy podstawowe rzeczy. Pierwsze, sprawdzić, gdzie znajduje się przeciwnik. 23:15 Trzeba się też upewnić, czy żołnierze rozumieją komendę. To jest bardzo ważne. 23:19 I pod żadnym pozorem. Pod żadnym pozorem nie ustawiać strategicznej beczki, na przykład beczki wódki, między kawalerią a piechotą. 23:29 Jakby to była beczka keczupu, to myślę, że nie doszłoby do tego wszystkiego. Tak. 23:32 Zwłaszcza, gdy jest noc. Nikt nic nie rozumie i każdy ma karabin, a ktoś właśnie postawił kolejkę. 23:37 To tak nie róbcie. Tak nie róbcie. 23:39 Bo wiecie, przeciwnik przeciwnikiem, ale najgroźniejszym wrogiem armii może okazać się własna armia. 23:46 Tak, albo to jest największy wróg ludzkości, alkohol. Alkohol, twój wróg. I z tym was zostawiamy. 23:54 Radiowcy bez cenzury. Jacek Tomkowicz. Tomasz Olbratowski. Przemysław Skowron. I Jan Olbratowski. 24:00 Syn rzeczonego. 24:03 Skowron, Tomkowicz, Olbratowscy. To była historia dla dorosłych.