Vroege Vogels

Onze taal is dieronvriendelijk, gewelddadig en niet duurzaam. Zo begint het boek Dierbare Taal, geschreven door Ingrid Visseren-Hamakers. Ruim 15 jaar gaan de libellensoorten van vennen achteruit. Voor een groot deel is dit te wijten is aan lage zuurstofgehaltes in het water. Een knorgel is een interactief muziekinstrument bedacht door kunstenaar Pinopotato om varkens extra afleiding en vermaak te bieden. Werkt het? En verder in de uitzending: palmolie uit Zuid-Papoa, gat in een Texelse dijk, mossen van Paulien Cornelisse en droogte in de bossen. De column is van Dolf Jansen. Presentatie: Jan van Poppel.

Nog vijf titels zijn in de race voor de prijs voor het beste Natuurboekenprijs van 2026! Tijdens de extra feestelijke uitzending maken we de winnaar bekend vanaf Landgoed Oostbroek in de Bilt waar aansluitend het Vroege Vogels Festival plaats vindt. En verder in de uitzending: De publieksprijs, Neanderthalers, Street Bird Art, Utrechts landschap bijna 100 jaar, Bodemdierendagen, Paardenmosselen op de Doggersbank en de fenolijn. De columns zijn van Bibi Dumon Tak en Laura van Dolron. Presentatie Menno Bentveld.

Volgens Tim van Deursen kunnen drones, slimme camera’s en kunstmatige intelligentie (AI) de natuur helpen redden. In zijn boek ‘Hack the Planet’ laat hij zien hoe deze technologie kan worden ingezet. We spreken de schrijvers van twee genomineerde boeken voor de Natuurboekenprijs 2026. Andrea Kieskamp schreef 'In lange rok de koraalriffen op. Anna Weber-van Bosse (1852-1942)' en Dirk Hilbers en Constant Swinkels schreven 'Crossbill Natuurgids Nederland deel 1 en 2'. We spreken Kars Veling van de Vlinderstichting over de invloed van een hete, droge zomer op de nazomerse vlindergeneratie. Verder in de uitzending: Klimaatboomers, Achteruitgang van trekvogels, Jaime van Essen, Muurvogels, Hans de Kroon. De column is van Jean-Pierre Geelen. Presentatie: Menno Bentveld.

Wat kunnen we van dieren leren over het vrouwenlichaam en -brein? Wetenschapsjournalist Ellemiek de Wit onderzoekt dit in haar boek 'Hormonaal als een garnaal'. Hoe bescherm je wandelaars die langs een nest van de Europese hoornaar lopen? Duizenden mensen lopen dit weekend mee in de Klimaatmars in Amsterdam. Aan de vooravond van Prinsjesdag klinkt vanuit verschillende milieubeweging een duidelijke boodschap aan het kabinet. Verder in de uitzending: Alchemistentuin in Alkmaar, Meester in het paradijs, Archief van mogelijk verlies, boomvalk en de Muggenradar. De column is van Dichtwater. Presentatie: Menno Bentveld

De reuzenstern trekt in het najaar onder andere via Nederland naar Afrika. Jonge vogels leren van hun vader hoe ze naar dit overwinteringsgebied moeten vliegen. Al sinds de jaren tachtig zoekt Jaap de Vlas regelmatig bij de grond naar kleine beestjes in kwelders. Zo kreeg hij een inkijkje in dit ecosysteem langs de kust. In zijn nieuwe boek volgt tuin- en plantenkenner Romke van de Kaa het spoor van de walnoot. Achter de geribbelde noot schuilt een fascinerend verhaal van wilde bossen, oude handelsroutes en eeuwenoude culturen. Verder in de uitzending: nieuwe klimaatprijs, Miniatuurwereld, Nieke redt duiven, Schothorst van vroeger en deguldenroede. De column is van Dolf Jansen. Presentatie: Menno Bentveld

De jury van de Natuurboekenprijs 2026 maakt de shortlist bekend tijdens de uitzending. Ze hebben de boeken van de longlist verslonden en zijn tot een top 5 gekomen. De Waddenzee is een belangrijke plek voor migrerende steltlopers. Volgens filmer Folkert Jan Hoogstra is augustus is dé maand om ze te zien. In het Reevediep wordt een pilot uitgevoerd voor biodiversiteitsonderzoek met behulp van lucht-eDNA. De methode is gebaseerd op het feit dat alle levende organismen, via huidcellen, urine of pollen, hun DNA achterlaten. Verder in de uitzending: de valse wolfspin, Drentse flora, egelopvang, veencongres, natuurbeweging is te mild en flora Rothmaler. De column is van Bibi Dumon Tak. Presentatie: Menno Bentveld.

Bosbranden, droogte en extreem lage rivierwaterstanden: klimaatverandering is een bloedserieus thema. Dat ziet ook minister van Klimaat en Groene Groei Stientje van Veldhoven, maar worden de klimaatdoelen wel gehaald? Achter namen als vuurwants, groene stinkwants en bedwants schuilt een verrassend rijke en kleurrijke wereld. We spreken we met entomoloog Berend Aukema over zijn nieuwe Veldgids Wantsen. In 2009 woedde in de Schoorlse duinen een grote brand. Om te zien hoe dit duingebied zich na deze ramp heeft herstelt gaan we op pad met boswachter Jeroen Pater van Staatsbosbeheer. Verder in de uitzending: egelspel, Brabara Gravendeel van de Hortus Botanicus Leiden, een nieuw aquatisch fossiel, motmuggen en de soundscape van Europa deel II. De column is van Hans Sibbel. Presentatie: Menno Bentveld.

Hittegolven, langdurige droogte en harde wind zorgden deze zomer op veel plaatsen voor extreme omstandigheden. We spreken Wageningse onderzoeker Cathelijne Stoof, gespecialiseerd in natuurbranden en Frans Schepers van Rewilding Europe. De blauwe kiekendief staat in Nederland als broedvogel op uitsterven. De laatste paartjes broeden vrijwel altijd op de Waddeneilanden, maar dit jaar werden onderzoekers verrast door een succesvol broedgeval in een graanveld op het vasteland. Gepensioneerd docent Jan Katsman heeft een nieuwe libellengids geschreven over soorten van de Benelux. Hij loopt wekelijks een traject door het Leersumse veld waar bijzondere libellen voorkomen. Verder in de uitzending: de wateratlas van Noord-Holland, veldgids van kustvissen, de wespentelling, lachen om het klimaat, natuur in het theater en de soundscape van Europa. De column is van Jelle Reumer. ‘Presentatie: Andrea van Pol’.

Wat doen vogels tijdens een zonsverduistering? Onderzoekers van de RUG hebben bij vijftig vrijwilligers meetkastjes geplaatst die dag en nacht vogelgeluiden registreren. Natuurliefhebber Gert Veurink is Politiechef Oost-Nederland en Landelijk Portefeuillehouder Milieu. Ondanks dat de politie milieucriminaliteit nu volledig serieus neemt, is de pakkans nog laag. De meeste boeren moeten alle zeilen bijzetten om hun koeien groen gras te kunnen bieden. Maar boer Jan Dirk van de Voort gaat anders te werk op zijn land, en met succes. Verder in de uitzending: hoe drieteenstrandlopers prooien opsporen, varens, Ineke's volkstuin, Sint Maarten en de vogelradar. De column is van Begijn de Bleu. Presentatie Andrea van Pol.

Van de vroegere populatie argusvlinders is nog maar twee procent over. Om de soort in Friesland te beschermen heeft een groep vlinderliefhebbers ‘Red de argusvlinder" opgericht. Hoe ervaart een vogel de wereld? Dat is de centrale vraag in het boek ‘Door de ogen van een vogel’ van kunstenaar, schrijver en vogelkenner Achilles Cools. De Noordzee is sinds de metingen niet eerder zo warm geweest in deze tijd van het jaar. Welk proces zit hier achter en wat zijn de gevolgen voor het zeeleven? Verder in de uitzending: sepia's, vogelaar Matias 'Mattie' Fortunato Duarte, motten, vogels op de nieuwe bankbiljetten en zaden in de zomer. De column is van Dolf Jansen, presentatie is in handen van Jan van Poppel.

Bioloog Kees Moeliker combineert al jaren droge humor met scherpe kennis over de natuur. Nu hij afscheid neemt als directeur van Het Natuurhistorisch te Rotterdam gaan we met hem de diepte in. Friesland is de eerste provincie die de geur van het landschap heeft opgenomen in haar Erfgoed. Maar hoe ruikt Friesland? De lage waterstanden maken duidelijk dat we rekening moeten houden met zowel overstromingen als droogvallende rivieren. Verder in de uitzending: veschillende vogelapps, succesverhaal van de houting, natuurboeken met Alexander Reeuwijk en de natuur rondom Saba. De column is van Bibi Dumon Tak. Presentatie: Jan van Poppel.

Hoe bewegen haaien en roggen zich door de Noordzee en de Oosterschelde? Om hier antwoord op te krijgen, worden ze door een team van onderzoekers en sportvissers gevangen en gezenderd. Wanneer je ’s ochtends kijkt, zie je de bloemen van de grote teunisbloem langzaam verwelken. Dat klinkt treurig, maar elke avond begint de bloei opnieuw. Goed nieuws over de allereerste doorrekening van de nieuwe stikstofplannen van het kabinet. Verder in de uitzending: gekraagde roodstaarten, tamme kastanjes, korstmossen, bergen in beweging, opvangen van jonge gierzwaluwen en flamingo Bob op Curaçao. De column is van Nikki Dekker. Presentatie: Menno Bentveld

Achter deze razendsnelle technologische vooruitgang van kunstmatige intelligentie schuilt een schaduwkant: de impact van AI op ons klimaat is enorm. Wageningse onderzoeker Florian Muijres ontdekte iets heel opmerkelijks over vliegende muggen. En we maken bekend welke vijftien boeken op de longlist van de Natuurboekenprijs 2026 staan. Verder in de uitzending: blauwe reigers, tiny poel op een schoolplein, dennenappels, steenuilen, Tuinvlindertelling en de natuur van Bonaire. De column is van Jelle Reumer. ‘Presentatie: Menno Bentveld’.

Het was het mooiste half jaar uit het gezamenlijke leven van ecoloog Atze van der Goot en verslaggever Merlijn Schneiders. Elke maand bezochten ze de blauwe reigerkolonie in het Amsterdamse Bos. Ze zagen hoe de reigerouders nesten bouwden, hoe ze hun kuikens Amerikaanse rivierkreeften voerden en hoe de jongen steeds meer op eigen poten gingen staan. Deze week gaan zij voor de laatste keer naar de kolonie. Daarom hier het hele feuilleton achter elkaar: reis met Merlijn en Atze mee langs een halfjaar blauwe reigers.

Wie in de tuin of onder het dak een wespennest vindt, zal misschien geneigd zijn een ongediertebestrijder bellen. Maar volgens de Wespenstichting is dat vaak helemaal niet nodig. Zeehondenonderzoeker Jessica Schop verwacht dat de groei van de populatie grijze zeehonden zal toenemen en zich nog verder naar het oosten zal uitbreiden. Op de zes Caribische eilanden van het Koninkrijk der Nederlanden gaat een indrukwekkende natuur schuil. Deze verborgen wereld wordt onthuld in de nieuwe BNNVARA-documentaireserie 'Natuur in de Cariben'. En verder: zoogdierbescherming, Kennemerduinen, zomerhommels, Geert de Snoo, de tapir,. De column is van Dolf Jansen. Presentatie: Menno Bentveld

Net over de grens in het Duitse Zwillbrocker Venn leeft een flamingokolonie van zo'n 80 vogels groot. Natuurfotograaf Erik Ottema volgt de kolonie al een jaar of tien en is er bijna dagelijks te vinden. In 2022 besloot Militair Jesse zich in Oekraïne in te zetten voor de vrede en vrijheid. In mei 2024 kwam hij daar om. Zijn laatste wens was om met zijn nalatenschap een stuk landbouwgrond te kopen en dat weer te laten verwilderen tot natuur. Veel jonge trekvogels leren de route van hun ouders, maar hoe zit dat bij kleine zangvogels? Nieuw onderzoek naar de bonte vliegenvanger laat zien dat zowel genen als de omgeving waarin een vogel opgroeit bepalen waar hij uiteindelijk overwintert. En verder: sociale voedseltuin, eat more trees, klimaatbuffer, drijvende tuinen en landbouwplannen van Van Essen. De column is van Bibi Dumon Tak. ‘Presentatie: Menno Bentveld’.

Waarom is de overleving van gruttokuikens in de Nederlandse weiden zo slecht? Met 160 uitgebroede gruttokuikens gaan onderzoekers dit de komende vijf jaar proberen te achterhalen. Met tienduizenden gewone bruinvissen voor onze kust en nog eens tientallen in de Oosterschelde heb je toch een grote kans een walvis te spotten. Rondom midzomer bestonden veel volksgebruiken en -verhalen gerelateerd aan planten. Sommige hebben het tot in de huidige tijd overleefd, zoals de de Sint Janstros. En verder: Marters in huis, exoten bij het Groene Huis, wasplaten, Actie Kievit, Hans Dorrestijn en verzuring van het Loobos. De column is van Katinka Polderman. Presentatie: Andrea van Pol.

De forten van de Hollandse Waterlinies blijken een ideaal leefgebied te zijn voor bijzondere bijen. Maar liefst een derde van alle Nederlandse bijensoorten zijn hier terug te vinden. In Middelburg leeft de grootste kolonie kwakken van Nederland. Mede doordat ze worden bijgevoerd is het aantal broedparen opgelopen tot zo’n vijfentwintig. Ondanks de stikstofcrisis groeien landbouw en natuur steeds dichter naar elkaar toe. Volgende week dinsdag viert Boerennatuur, de koepel van agrarische collectieven, zijn tienjarig bestaan. En verder: een proefzeildag voor herstel van de Doggersbank, de klimaatimpact van het WK voetbal, moerasandijvie, bodemgeluiden, ijstijdherten en mieren. De column is van Dichtwater. Presentatie: Menno Bentveld

De meeste viseitjes zijn piepklein en drijven mee op de oceaanstromen. Toch zijn juist deze kwetsbare viseitjes misschien wel de sleutel tot het herstel van koraalriffen. Normaal is vogelgids Fred Pansa in de jungle van Suriname te vinden. Maar ook voor Nederlandse natuur haalt hij zijn neus niet op. Schrijver en historicus Eva Vriend schreef vorig jaar het essay 'De Waterzoon', over vader Jac. P. en zoon Jo Thijsse. En verder: Beleef de Lente, de grote rietsigaargalvlieg, de dichter van Pampus en waterdiertjes. De column is van Dolf Jansen. Vroege Vogels Radio op NPO Radio 1 wordt zondag gepresenteerd door Menno Bentveld van 7.00 tot 10.00 uur vanuit het Radiohuis in Hilversum.‘Presentatie: Menno Bentveld’.

Het kampeerseizoen is begonnen en de zomervakantie staat voor de deur. Daarom trekken wij eropuit om een bijzonder biotoop te verkennen: de natuur op de camping. We speuren naar insecten in het wc-hok, tellen nachtvlinders en gaan wild spotten. Ook hoor je welke dieren onder je tent leven en welke soorten met buitenlandse toeristen meereizen. Presentatie: Menno Bentveld, live vanaf de Zeeuwse camping en zorgboerderij Catharina Maria Hof in Kamperland.

De matkop is de laatste 30 jaar met 75% achteruit gegaan. Vogelonderzoeker Tim Langerak van adviesbureau Ecoresult doet onderzoek naar deze zeldzame mezensoort. De eikelmuis verdwijnt in een alarmerend tempo uit Europa. Zuid-Limburg geeft de strijd niet op en werkt sinds 2018 hard om het leefgebied te herstellen. Natuurfilmers Arthur de Bruin en Dick Harrewijn legden het onderwaterleven anno nu in bewegend beeld vast. Hun documentaire 'Sloot' laat zien waarom sloten zo belangrijk zijn voor de natuur in Nederland. De column is van Nikki Dekker. Presentatie: Menno Bentveld.

Veel natuurvolkeren zien de natuur als een complex samenhangend geheel waar je zelf ook onderdeel van bent. In die geest geven Michel Grobbe en Diederik Pomstra de opleiding 'Educational Professional Bushcraft'. Voor de inheemse bevolking in de Filipijnen kan wilde honing wel eens de sleutel zijn tot het verkrijgen van landrechten. Merlijn van Weerd doet al meer dan twintig jaar onderzoek naar het beschermen van de lokale natuur op de archipel. We sluiten het Nationaal Vogelconcert af met de kleine karekiet. De column is van Jocelyn de Kwant. ‘Presentatie: Menno Bentveld’.

Door het veranderende klimaat moeten rosse grutto's in een kortere tijd voldoende voedsel vinden om de reis naar het noorden af te maken. Ze hebben sinds kort een nieuwe voedselbron gevonden in ons waddengebied: slijkgarnaaltjes. Voor ons Nationaal Vogelconcert bezoeken we deze keer landgoed Amelisweerd ten oosten van Utrecht. Hier laat de zanglijster zich in de vroege ochtend maar al te goed horen. En verder: bultrug Timmy, kalverenstrand en het vervolg van de blauwe reigers in het Amsterdamse bos. De column is van Patrick Jansen. Presentatie: Menno Bentveld

Gedragsbioloog Patrick van Veen is gespecialiseerd in de overeenkomsten tussen sociaal gedrag van apen en mensen. Met hem bespreken we de enorme nalatenschap van apenonderzoekers die onlangs overleden zijn, zoals Desmond Morris en Jane Goodall. Voor ons Nationaal Vogelconcert bezoeken we natuurgebied de Millingerwaard waar de koekoek zich laat horen. En verder: kemphanen, campagne Erfparadijzen, Marijke Boon en kauwtjes. De column is van Dolf Jansen. Presentatie: Menno Bentveld.

Op twee locaties zagen vogelringers rare sterfgevallen en neurologische verschijnselen bij zwaluwen. De vogels bleken veel insecticiden op hun veren te hebben. Wie aan mummies denkt, dwaalt af naar het oude Egypte. Maar voor mummiekatten, -otters en zelfs mensen kan je ook gewoon in Nederland blijven. Deel twee van het Nationaal Vogelconcert met een hoofdrol voor het geluid van de eider. En verder: biodiversiteit op het erf, het lied van Agilouz, trek van de winde en De column is van Bibi Dumon Tak. Presentatie: Jan van Poppel.

Ons Nationaal Vogelconcert start in de Groene Jonker waar we de blauwborst horen en alle andere zangers in het riet hun best doen. Omdat Aziatische hoornaars schadelijk voor honingbijen zijn, roepen imkers burgers op deze soort te vangen met ‘selectieve’ vallen. Hier bestaan zorgen over! Zonder vangstquotum, wordt de pijlinktvis met honderdduizenden per maand uit de Noordzee gevangen. En verder: Bioversiteit van greppellandschap, Beleef de Lente, vogels van bouwstenen en Amerikaanse rivierkreeft. Presentatie: Menno Bentveld

Vijf insecten dingen mee naar de felbegeerde titel Insect van het Jaar. Wordt het de vuurzwamveervleugelkever, het boerenwormkruidbladrandluis, de zandoorworm, de grote rietsigaarvlieg of de hertenhuisvlieg? Niet alleen mannelijke vogels zingen. En koolmezen in de stad zingen steeds hogere liedjes. In het boek Vogelgeluiden ontrafeld zet gedragsbioloog Carel ten Cate de nieuwste inzichten over vogelzang en -roep op een rij. Verder een stoomcursus lentehommels, de column van Dichtwater én de eerste nachtegalen op de fenolijn. Presentatie: Menno Bentveld

Het gaat slecht met bestuivende insecten in Nederland. Daarom is deze week een grootschalig landelijk onderzoek naar bijen en zweefvliegen van start gegaan. Onderzoekers proberen verdwenen zoetwatermosselen weer terug te brengen in de Nederlandse rivieren. Geertje Jansen is floralorist. Zij verzamelt oude volksgebruiken en verhalen over planten, bomen en struiken. En verder: Milieudefensie en energiecrisis, blauwe reigers in Amsterdamse bos, Usutu-virus bij merels en natuur versus landbouw. De column is van Dolf Jansen. Presentatie: Menno Bentveld.

Bij lepelaars wordt het trekgedrag niet genetisch, maar cultureel bepaald. Wouter Vansteelant doet onderzoek naar dit bijzondere gedrag. De laurierkers is een geliefde tuinplant, maar kan ook voor problemen in de natuur zorgen. Plantenkenner Baudewijn Odé vertelt over de plant die steeds vaker opduikt in kwetsbare natuurgebieden. Vormen mollen met de gangen die ze graven in dijken een bedreiging voor de veiligheid? Onderzoekers brengen molshopen en mollengangen in Zeeuwse dijken in kaart. En verder: botanische kunst, bontbekplevieren bij Beleef de Lente, een vervolg op de sleedoorn reportage, insectenkasten timmeren op school, 125 jaar NOU en verduurzaming binnen de Formule 1. De column is van Bibi Dumon Tak. Presentatie: Menno Bentveld.

Antartica, een nieuwe sieralg, hoe graven bevers, boren in Rotterdam en de verkiezing van insect van het jaar 2026. De column is van Katinka Polderman en de presentatie in handen van Menno Bentveld.

Hoe realistisch zijn die dino’s nu echt afgebeeld in de nieuwe Netflix-serie The Dinosaurs? Verslaggever Gert Elbertsen is uitgenodigd bij paleontologen-koppel Melanie During en Dennis Voeten. De afgelopen weken volgden we verslaggevers door het hele land in de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen. Wat valt er op het gebied van natuur en klimaat te kiezen? Nynke Laverman en Sytze Pruiksma maken een theatervoorstelling OAK die gaat over onze (verloren) band met de natuur. De column is van Hans Sibbel. Presentatie: Menno Bentveld.

We reiken de Frater Willibrordusprijs 2026 uit en vieren meteen dat de fenolijn maar liefst 25 jaar bestaat! Waterpiepers trekken in het voorjaar van noord naar zuid, in plaats van andersom. En wat bloeit er al rondom het Groene Huis in het vroege voorjaar? Verder in de uitzending: D66 Veenendaal wil het groenste winkelcentrum van Europa, scholieren zetten zich in voor rechten voor de natuur op Veur-Lent, steenuilenkast en extra veel fenolijn. De column is van Jocelyn de Kwant. Presentatie: Menno Bentveld.

De leukste natuursoap van het jaar gaat weer van start! Beleef de Lente, ofwel Big Broeder, slingert live in de uitzending de camera’s aan. In Amsterdam nemen we een kijkje bij de organisatie van een duurzame, vegetarische iftar. En in zeehondencentrum Pieterburen wordt de communicatie tussen jonge zeehonden onderzocht. Verder in de uitzending: gemeenteraadsverkiezingen in Texel en mummiekelkjes. De column is van Dolf Jansen. Vroege Vogels Radio op NPO Radio 1 wordt zondag gepresenteerd door Menno Bentveld van 7.00 tot 9.00 uur vanuit het Groene Huis in Amersfoort.

Rechtszaak heeft een betere bescherming van Natura 2000-gebieden op de Noordzee tegen schadelijke activiteiten afgedwongen. We starten met het volgen van een blauwe reigerkolonie in het Amsterdamse bos. Deze wereldberoemde fossielen, ontdekt door de Nederlander Eugène Dubois, zijn recent teruggegeven aan Indonesië. Binnenkort volgen ook zo’n dertigduizend andere fossielen die de Nederlander verzamelde op Java en Sumatra. En verder: lelieteelt in Midden-Drenthe, snijden in dode vogels, kakapo van Nieuw-Zeeland, kleine beestjes en kleurvariatie bij buizerds. De column is van Patrick Jansen. Presentatie: Menno Bentveld

Met een loep ontdek je de korstmossen zo! Om deze bijzondere miniatuurwereld van dichtbij te bekijken, trekken we duinen in van Overveen. Speciale aandacht voor Nico de Haan, icoon onder de vogelaars, die op 78-jarige leeftijd is overleden. Marjon Savelsberg is opgenomen in de 'World Owl Hall of Fame ' voor haar Oehoe-onderzoek. En verder: Ecocide, Carolus Clusius van de Hortus botanicus, BIRDS in Het Mauritshuis in Den Haag en groen Lelystad. De column is van Bibi Dumon Tak. Presentatie: Menno Bentveld

Door de toename van CO2 in de lucht neemt de voedingswaarde van gewassen af. Zo bevatten de gewassen minder zink, eiwitten en ijzer en neemt het aantal calorieën toe. Met z'n ondeugende blik heeft de wasbeer een enorm hoog knuffelgehalte. Maar deze van oorsprong Noord-Amerikaanse soort heeft iets te veel naar z'n zin in ons land. Waarom gebruiken we nog altijd proefdieren in de wetenschap? En verder: honden in het Ulvenhout, mollen tellen, dichter Ida Gerhardt, vleermuizen, All you can Peat en Marker Wadden bestaat 10 jaar. De column is deze week van Jelle Reumer. Presentatie: Menno Bentveld.

Dit weekend is de Nationale Tuinvogeltelling, we tellen live mee en kijken welke vogels er allemaal bij het Groene Huis langskomen. De meerval doet het goed in Nederland, maar in hoeverre eet deze gigantische vis kwetsbare soorten? We zien nu overal de rozenbottel van de hondsroos. Het is een ware vitamine C bom én een van de nieuwe wintersoorten van Expeditie 10. En wat staat er in het coalitieakkoord over klimaat, natuur en milieu? Verder ook in de uitzending: beloega aan de Nederlandse kust, wadvogeltelling op Ameland, vogelen met Matties, de Hounspolder en zilverreigers. De column is deze week van Dolf Jansen. Presentatie: Jan van Poppel

Tiktokker Tammo is een fanatiek vogelaar en neemt ons mee naar zijn favoriete plek in Groningen; de Kiekkaaste in Nij Stoatenziel. Voor het schrijven van zijn boek 'Het pesticidenparadijs' belandt onderzoeksjournalist Dirk de Bekker in een parallel universum. Het blijkt een woud van lobby, misleiding, belangen en vervuiling te zijn. En verder: Tafel van Natuurmonumenten, Klimaatverandering van het verleden, de Nationale Voorleesdagen, varkensvlees, voorjaarsbodes in de winter, scholeksters en de gemeenteraadsverkiezingen. De column is deze week van Hans Sibbel. Vroege Vogels Radio wordt deze zondag gepresenteerd door Jan van Poppel.

Een historisch VN-verdrag maakt het mogelijk een groot deel van de oceaan te beschermen tegen menselijke bedreigingen. Welk vogelvoer moeten we eigenlijk best in de tuin hangen en waarom? Kunstenaar Nathalie Wijker maakt prachtige natuurkunstwerken van papier. En hoe staat het met groen beleid bij de gemeenteraadsverkiezingen? En verder: hazen vangen en uitzetten, dassen, houtduiven, insectenverkiezing, Living Lab en onderzoek op Antarctica. De column is deze week van Bibi Dumon Tak.

De steenuil is de vogel van het jaar 2026 geworden. Met deze benoeming vragen de organisaties om extra aandacht voor het kleinste uiltje van ons land. In de Amsterdamse Waterleidingduinen probeert beheerder Waternet konijnen weer terug te krijgen. Ze doen dat door de konijnen te vangen en te verhuizen. En verder: antivries in insecten, snippen, sporen in de sneeuw, winter onder water en winterse weersverschijnselen. De column is deze week van Dichtwater. Vroege Vogels Radio op NPO Radio 1 wordt zondag gepresenteerd door Menno Bentveld van 7.00 tot 10.00 uur vanuit Hilversum. Lees hier meer over de uitzending.

Op zoek naar vuursalamanders in Praag, jarenlang onderzoek naar grauwe kiekendieven in Senegal, op expeditie in het extreme noorden van Kenia en onderzoek naar waarom walvissen aanspoelen in Schotland. Deze buitenland special staat volledig in het teken van onze luisteraars, en de natuur, van over de grens. Onder andere ook in de uitzending: een prachtig vogelconcert uit India, een live gesprek vanuit het Canadese Bowen Island en een zoektocht naar de notenkraker. En uiteraard een volle fenolijn met de mooiste internationale meldingen. De column is deze week van Dolf Jansen. Vroege Vogels Radio op NPO Radio 1 wordt zondag gepresenteerd door Menno Bentveld van 7.00 tot 10.00 uur vanuit Hilversum.

Elke dag deelt internetfenomeen Malcom Jamin een fascinerende dierenverhaal vanuit een ijskoude sloot in Alkmaar. Hoe kwam het Nationaal Burgerberaad Klimaat tot haar advies voor een duurzamer Nederland? De brileider op Texel is mogelijk meest gespotte vogel in Nederland ooit. De mooiste natuurboeken van het moment en een terugblik op de beste radioreportages van het afgelopen jaar. De column is deze week van Bibi Dumon Tak. Vroege Vogels Radio op NPO Radio 1 wordt zondag gepresenteerd door Menno Bentveld van 7.00 tot 10.00 uur vanuit het Groene Huis te Amersfoort.

Al zeventig jaar klinkt de natuur op de zondagse radio. In 1955 startte de VARA met het programma 'Weer of geen weer' dat later werd opgevolgd door 'Vroege Vogels'. We blikken terug met mediahistoricus Huub Wijfjes en verslaggever Henny Radstaak. Onbekende uitgestorven soort spitssnuitdolfijn ontdekt in de Westerschelde. Op de Wadden gaat het aantal pups iedere winter omhoog. En verder: kauwen op het dak van Arnhemse Gelredome, kwelwater, Mirasaurus en natuurlijk de fenolijn. En de column is van NIkki Dekker. Vroege Vogels Radio op NPO Radio 1 wordt zondag gepresenteerd door Menno Bentveld van 7.00 tot 10.00 uur vanuit het Groene Huis te Amersfoort.

Volgens microbioloog Han Wösten staan we aan het begin van een tijdperk waarin mycelium onze huizen, meubels en zelfs onze garderobe vormgeeft. In Amsterdam heeft een roerdomp zijn plek gevonden in het Vondelpark. Receptontwikkelaar Joeri Veul schreef het boek 'Heilig Boontje' waarin hij eindeloos varieert met peulvruchten. En verder: Guillty Trashures, plastic in de natuur, onbekende rivieren, ecologische woningen en korstmossen. En de column is van Patrick Jansen. Vroege Vogels Radio op NPO Radio 1 wordt zondag gepresenteerd door Menno Bentveld van 7.00 tot 10.00 uur vanuit het Groene Huis te Amersfoort. Lees hier meer over de uitzending.

Wat zijn de effecten van licht- en geluidsoverlast op migrerende vissen? Onderzoekers testen het in een kunstmatige rivier. We kijken mee met werknemers die heggen planten op bedrijventerreinen. Een gesprek over de strijd voor de rechten van de bij. En hoe redden we ’s werelds snelste roofdier? Verder in de uitzending: klimaatkoor zingt bij cruiseschepen, zeldzame vogels vergelijken, bodemdieren en droogte, boomschors en een leven in dienst van de natuur. De column is deze week van Dolf Jansen. Vroege Vogels Radio op NPO Radio 1 wordt zondag gepresenteerd door Menno Bentveld van 7.00 tot 10.00 uur vanuit het Groene Huis te Amersfoort. Lees hier meer over de gehele uitzending.

Waar gaat de kleding uit textielbakken heen? Afspraken over de internationale handel in bedreigde dieren. Het verlies en gemis van de winter en virtuele hekken voor koeien. En verder: wintervlinders, een duurzaam alternatief voor beton, broedvogelonderzoek en wat jaarringen zeggen over het klimaat. De column is deze week van Bibi Dumon Tak. Vroege Vogels Radio op NPO Radio 1 wordt zondag gepresenteerd door Menno Bentveld van 7.00 tot 10.00 uur vanuit het Groene Huis te Amersfoort. Lees hier meer over de uitzending.

Van boeren tot artsen, tientallen organisaties bundelen hun krachten om ons voedselsysteem radicaal te vergroenen. Hoe is het met de Surinaamse natuur na vijftig jaar onafhankelijkheid? Jeroen Helmer werkt aan zijn natuurboek over stierenkuilen vanuit Kasteel Doorwerth. En verder in de uitzending: oeroude mensapen in de podcast ‘Zo klonk Nederland’, Utrechtse hofjes, groen beton, ijsvogels en wat is er bereikt op de Klimaattop in Belém. De column is deze week van Jelle Reumer. Vroege Vogels Radio op NPO Radio 1 wordt zondag gepresenteerd door Menno Bentveld van 7.00 tot 10.00 uur vanuit het Groene Huis te Amersfoort. Lees meer over de gehele uitzending

Natuurliefhebber Emmy gaat twee keer per dag kijken naar een spreeuwenspektakel. Wat hebben al die klimaattops al opgeleverd? Hoe klonk de scheet van een dino? En vogels kunnen Star Wars figuur perfect imiteren. En verder: het einde van het paddenstoelenseizoen, 100 jaar Haagse Vogelbescherming, de achteruitgang van waterlanten en nieuw natuurgebied in Den Haag. De column is deze week van Begijn Le Bleu. Vroege Vogels Radio op NPO Radio 1 wordt zondag gepresenteerd door Menno Bentveld van 7.00 tot 10.00 uur vanuit het Groene Huis te Amersfoort. Lees hier meer over de gehele uitzending.

Op de daken in de Antwerpen is een dakboerderij gecreëerd. Het is een groene oase middenin de stad. Langs de kust wordt ons land momenteel overspoeld door pimpelmezen uit noordelijke streken. Soms wel tienduizenden per dag. Samen met paleoklimatoloog Johan Vellekoop gaan we voor de podcast 'Zo Klonk Nederland' terug naar 60 miljoen jaar geleden. En verder: groene boa's met een vuurwapen, beerdiertjes en een klimaatkomedie . De column is deze week van Dichtwater. Vroege Vogels Radio op NPO Radio 1 wordt zondag gepresenteerd door Menno Bentveld van 7.00 tot 10.00 uur vanuit het Groene Huis te Amersfoort. Lees meer over de gehele uitzending

Hoe schelpkokerwormen onze kust beschermen, Amsterdammers krijgen 750 bomen cadeau, Tjeerd de Groot over zijn boek 'Politiek is niet voor bange mensen' en herbeleving van de meteorietinslag in de dinotijd. En verder: boer gaat bij Extinction Rebellion, kunstfestival Rewilden, bomen op het dak, dieren spotten op de camera en natuurboeken met Alexander Reeuwijk. De column is deze week van Dolf Jansen. Vroege Vogels Radio op NPO Radio 1 wordt zondag gepresenteerd door Menno Bentveld van 7.00 tot 10.00 uur vanuit het Groene Huis te Amersfoort. Lees hier meer over de volledige uitzending.